Highly Sensitive Person (HSP) แค่อ่อนไหว ไม่ได้อ่อนแอ
Highly Sensitive Person (HSP) เป็นลักษณะทางบุคลิกภาพแบบหนึ่งที่ตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้ละเอียดลึกซึ้งและไวเป็นพิเศษ
ชวนทำแบบทดสอบ “เราเป็นคนอ่อนไหวง่าย หรือเปล่านะ?”
“ไม่ชอบเสียงดังๆ” “ชอบไฟสีส้มตอนกลางคืน” “กินของอร่อยแล้วน้ำตาไหล”
ทำไมเราถึงรู้สึกอ่อนไหวกับสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้ง่าย หรือจริงๆ แล้วเราอาจมีบุคลิกภาพแบบละเอียดละอ่อนสูง หรือ Highly Sensitive Person (HSP) อยู่กันแน่นะ??
คนที่มีบุคลิกภาพแบบละเอียดละอ่อนสูง หรือ Highly Sensitive Person (HSP) นั้นไม่ได้หมายความว่า มีความผิดปกติทางจิตใจหรืออ่อนแอกว่าคนทั่วไปแต่อย่างใด แต่เป็นลักษณะทางบุคลิกภาพแบบหนึ่ง ที่นักจิตวิทยาใช้อธิบายคนที่ตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้ละเอียดลึกซึ้งและไวเป็นพิเศษ แม้จะมีสิ่งเร้าเพียงเล็กน้อย หรือคนอื่นไม่ทันรับรู้ก็ตาม เช่น อากาศ แสง เสียง อุณหภูมิ กลิ่น รส เป็นต้น รวมถึงสามารถครุ่นคิด รับรู้อารมณ์และความรู้สึกของคนรอบตัวได้อย่างรวดเร็ว
คนที่มีความละเอียดอ่อนสูงอาจรู้สึกเหนื่อยง่ายจากการรับรู้สิ่งต่างๆ รอบตัว และแสดงออกทางอารมณ์สูงกว่าคนทั่วไป แต่พลังของความอ่อนไหวนั้นยังทำให้คนที่มีบุคลิกภาพดังกล่าวมีความคิดสร้างสรรค์และลึกซึ้งมากกว่าคนทั่วไป
วันนี้ a-chieve เลยอยากชวนทุกคนมาลงทำควิซเล็กๆ เพื่อสำรวจตัวเองไปด้วยกัน โดยแบบทดสอบนี้เป็นฉบับแปลมาจากบล็อกด้านการดูแลสุขภาพจิตที่ชื่อว่า Arner Adventures (เออร์เนอร์ แอดเวนเจอร์ส์)
ถ้าพร้อมแล้ว เราไปทบทวนตัวเองกันเลย!
Quiz “เราเป็นคนอ่อนไหวง่าย หรือเปล่านะ?”
ให้ลองสังเกตตัวเองและเลือกตอบ ใช่/ไม่ใช่ ในสถานการณ์ต่อไปนี้
- ฉันมักหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีเสียงดัง หรือรู้สึกอารมณ์เสีย หงุดหงิดกับเสียงดัง
- ฉันรู้สึกหมดแรงกาย แรงใจ หรือรู้สึกท่วมท้นอยากร้องไห้ เมื่อทำงานที่ตั้งไว้เสร็จสิ้น
- ฉันรู้สึกหงุดหงิดเวลาฉันหิว
- ฉันใช้เวลานานในการตัดสินใจเรื่องต่างๆ
- ฉันมักหลีกเลี่ยงภาพยนตร์หรือรายการโทรทัศน์ที่มีการตัดต่อภาพฉับไว เต็มไปด้วยภาพกระพริบ แสงแฟลช มีบรรยากาศวุ่นวาย เสียงดัง
- ฉันรับรู้ได้ไวว่าใครกำลังโกรธหรือหงุดหงิด
- ฉันรู้สึกเครียดมากเมื่อต้องทำงานกับคนจำนวนมาก หรือต้องนำเสนองานต่อหน้าคนอื่นๆ
- ฉันต้องการเวลาสำหรับอยู่คนเดียวเพื่อพักกายและใจหลังจากวันที่วุ่นวายจบลง
- ฉันรู้สึกประทับใจ ซาบซึ้งใจกับงานศิลปะ วรรณกรรม หรือดนตรี ได้ง่าย
- ฉันรู้สึกว่าฉันเสียใจ เจ็บปวดใจได้ง่ายกว่าคนอื่นๆ
- ฉันรู้สึกไม่สบายใจเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงในชีวิต
- ฉันมักได้กลิ่นหรือรสชาติที่คนอื่นๆ ไม่ทันรับรู้
- ฉันมีประสาทสัมผัสไวต่อภาพและเสียงรอบตัวฉัน
- ฉันรู้สึกไวต่อเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
- ฉันรู้สึกอ่อนไหวกับแสงไฟเป็นพิเศษ
การแปลผล
หากตอบใช่ เท่ากับ 7 ข้อหรือมากกว่า 7 ข้อขึ้นไป
เธอค่อนข้างจะเป็นคนที่มีความละเอียดอ่อนสูง เธอมักใช้เวลาไปกับการครุ่นคิดอย่างลึกซึ้ง และต้องการเวลาเงียบๆ ส่วนตัวมากกว่าคนอื่น
เทคนิคดูแลตัวเอง
- สร้างขอบเขตให้ตัวเองกับผู้อื่น โดยเฉพาะเมื่อต้องอยู่ในสถานการณ์ที่กระตุ้นความรู้สึกในแง่ลบ เช่น ไม่ลังเลที่จะปฏิเสธเมื่อเพื่อนชวนไปในสถานที่ที่มีเสียงดังที่เราไม่ชอบ คุยกับคนใกล้ชิดเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เรารู้สึกไม่ดี
- หาเวลาพักเพื่อเพิ่มพลังให้ตัวเองในแต่ละวัน
- เมื่อเกิดความรู้สึกอ่อนไหว ให้หายใจเข้าออกช้าๆ และคอยตามดูความรู้สึกว่าความรู้สึกอ่อนไหวของเราผสมไปด้วยความรู้สึกอะไรบ้าง เช่น เมื่อเราอยากร้องไห้ตอนที่ฟังเพลง อาจเป็นความรู้สึกประทับใจ ตื้นตันใจ ผสมกันอยู่
หากตอบใช่ น้อยกว่าหรือเท่ากับ 6 ข้อ
เธอมีแนวโน้มที่จะอ่อนไหวสูงในบางสถานการณ์เช่นเดียวกับคนทั่วไป
เทคนิคดูแลตัวเอง
- หมั่นสังเกตร่างกาย อารมณ์และความรู้สึกของตัวเองต่อสถานการณ์ต่างๆ เพื่อสำรวจว่ามีสิ่งใดบ้างที่กระตุ้นให้เราเกิดความรู้สึกอ่อนไหวขึ้น
สิ่งสำคัญคือ ไม่ว่าผลจะออกมาอย่างไร แบบทดสอบนี้ก็เป็นเพียงเครื่องมือเบื้องต้นที่จะทำให้เรามองเห็นและเข้าใจตัวเองมากขึ้น ไม่ได้เป็นการวินิจฉัยโรคทางจิตวิทยา และความอ่อนไหวก็ไม่ใช่ความผิดปกติแต่อย่างใด
เมื่อเรารู้ว่าเรามีแนวโน้มที่จะมีบุคลิกภาพแบบใด เราก็จะสามารถออกแบบการใช้ชีวิตให้เหมาะสมและปลอดภัยกับร่างกายและจิตใจของเราได้มากขึ้น ไม่ต้องกังวลว่า “เราจะเป็นคนอ่อนไหวเกินไปหรือเปล่า?” หรือ “ทำไมเราไม่อ่อนไหวเลยนะ?” เพราะบนโลกที่เต็มไปด้วยความแตกต่างหลากหลายนี้ ทุกตัวตน ทุกบุคลิกภาพล้วนเติมเต็มกันและกันและมีความสวยงามในตัวเองจ้า
อ้างอิง